Tłuszcze trans
Deprecated: Function ereg() is deprecated in /home/nkthost/public_html/dieta-nawynos.pl/administrator/components/com_joomlastats/count.classes.php on line 381
Tłuszcze trans

toxic-trans-fatTłuszcze „trans” powstają podczas utwardzania olejów nienasyconych. Celem procesu jest nadanie płynnym olejom roślinnym stałej konsystencji w temperaturze pokojowej. Przemysłowo wykonuje to go poprzez dodanie atomu wodoru do łańcucha węglowego tłuszczu. Nie potrzeba fabryki, by wyprodukować tłuszcze „trans”. W naszej kuchni również zachodzą takie procesy. Dzieje się to w trakcie ogrzewania wielonienasyconych kwasów tłuszczowych (np. smażąc na oleju słonecznikowym).

Zgodnie z zaleceniami nie powinniśmy w naszej diecie spożywać więcej niż 2 gramy izomerów trans dziennie (poniżej 1% energetyczności diety). Realia są jednak bardzo niepokojące, ponieważ codzienne spożycie tłuszczy trans wynosi średnio od 2 do 4% energii i coraz częściej zdarza się, że ilości te sięgają nawet do 20 gramów (9% energii)!

Trans a zdrowie

- Bez wątpliwości są to związku, które powodują choroby serca i układu krążenia. Podnoszą mianowicie stężenie złego cholesterolu (LDL), a zmniejszają dobrego (HDL). Wykazują także silne właściwości utleniające, przyspieszające powstawanie miażdżycy.

- sprzyjają powstawaniu otyłości brzusznej. Stwierdzono, że zwiększenie ilości spożywanych izomerów trans o 2% po dziewięciu latach skutkuje zwiększeniem obwodu pasa średnio o 2,7 cm.

- zwiększają ryzyko zachorowania na cukrzycę typu II. Tłuszcze trans przyczyniają się bowiem do powstawania insulino oporność. Oznacza to, że tkanki stają się oporne na działanie insuliny. Hormon ten nie jest więc w stanie transportować cukru z krwi do tkanek, w związku z czym nawet na długo po posiłku nie dochodzi do zmniejszania się stężenia glukozy we krwi. Każdy kolejny posiłek powoduje więc dalsze zwiększanie się ilości cukru, aż do takiego natężenia które może zacząć uszkadzać nasze najdrobniejsze komórki.

- prowadzą do powstawania nowotworów, zwłaszcza jelita grubego. Uważa się, że spowodowane jest to zmianami stężenia kwasów tłuszczowych lub kwasów żółciowych w jelicie grubym. Może to doprowadzić do podrażnienia błony śluzowej okrężnicy, zwiększając stres oksydacyjny i stan zapalny.

- nasilają stan zapalny w organizmie. Stan zapalny jest naturalną reakcją ochronną organizmu w odpowiedzi na chorobę, zakażenie. Utrzymywanie się jednak takiej sytuacji przez dłuższy czas prowadzić może do wielu chorób m.in. zapalenia stawów, trzustki, wątroby, wyprysków, wzmożaonych reakcji alergicznych, miażdżycy itp.

- najnowsze badania dowodzą, że spożycie izomerów trans powiązane jest z większą agresją i rozdrażnieniem. Tę zależność warunkuje zahamowanie produkcji kwasów omega-3 w organizmie przez izomery trans. Kwasy omega-3 mianowicie odpowiadają między innymi za prawidłowe funkcjonowanie mózgu i całego układu nerwowego, w tym neuroprzekaźników. Niedobór tych niezbędnych związków może więc nie tylko sprzyjać agresji, ale również przyspieszać powstawanie takich chorób jak demencja starcza, choroba Alzheimera, depresje.

- kobiety ciężarne i matki karmiące piersią powinny kłaść podwójny nacisk na unikanie produktów obfitujących w tłuszcze trans. Związki te mogą prowadzić do pojawienia się cukrzycy u potomstwa, ponieważ już u płodu powodują osłabienie działania insuliny (insulinooporność)

 

Gdzie czyha na nas trans-pułapka?

- w margarynach – im twardsze, tym więcej w nich izomerów trans. Silnie utwardzone (margaryny w kostce) zawierają ponad od 20 do 56% izomerów trans, miękkie (kubkowe) około 15%

- w wyrobach cukiernicze takich jak ciasta, ciastka, polewy, herbatniki, ciasta francuskie, do których produkcji dodaje się dużych ilości wysoko utwardzonych tłuszczy piekarskich. Zasada w tym przypadku jest prosta – im ciastko bardziej kruche, tym więcej w nim złego tłuszczu.

- w masłach orzechowych i różnego rodzaju kremach

- w czekoladzie, zwłaszcza nadziewanej oraz w batonikach czekoladowych

- w jedzeniu smażonym na głębokim tłuszczu (frytki, hamburgery, nugetsy)

- w przekąskach typu popcorn, krakersy, chipsy, prażone orzeszki

- w zupkach w proszku

- w płatkach kukurydzianych

 

Są szkodliwe, czemu więc stosuje się je w przemyśle na tak szeroką skalę?

Producenci żywności kochają te tłuszcze, ponieważ można przechowywać je w temperaturze pokojowej, dzięki nim żywność odznacza się zdecydowanie dłuższym terminem przydatności do spożycia. Związki te nadają pożądaną kremową konsystencję, która wręcz uzależnia podniebienia konsumentów. Po raz kolejny sprawdza się teoria, że co tanie i smaczne nie zawsze idzie w parze ze zdrowiem.

 

dietetyk, mgr Katarzyna Foszner